معرفی مفاخر ایران زمین:دکتر علی شریعتی

وقتی خواستم زندگی کنم، راهم را بستند.وقتی خواستم ستایش کنم، گفتند خرافات است.وقتی خواستم عاشق شوم گفتند دروغ است.وقتی خواستم گریستن، گفتند دروغ است.وقتی خواستم خندیدن، گفتند دیوانه است.دنیا را نگه دارید، میخواهم پیاده شوم (دکتر علی شریعتی)

علی شریعتی در سوم آذر سال ۱۳۱۲ در روستای کوچک و کویری کاهک از توابع مزینان در نزدیکی سبزوار زاده شد. پدرش محمد تقی شریعتی، موسس کانون نشر حقایق اسلام و مادرش زهرا امینی، زنی روستایی متواضع و حساس بود. پدر پدر بزرگ علی، ملاقربانعلی، معروف به آخوند حکیم، مردی فیلسوف و فقیه بود که در مدارس قدیم بخارا و مشهد و سبزوار تحصیل کرده و از شاگردان برگزیده ملاهادی سبزواری محسوب می‌شد. شریعتی تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان ابن یمین در مشهد در سال ۱۳۱۹ آغاز کرد و به دنبال آن در سال ۱۳۲۵ وارد دبیرستان فردوسی مشهد شد. او پس از اتمام سیکل اول دبیرستان در سن شانزده سالگی؛ با هدف ادامه تحصیل وارد دانشسرای مقدماتی شد.
در جریان وقایع ۳۰ تیر سال ۱۳۳۱ اولین بازداشت او رخ داد و این اولین رویارویی او و نظام حکومتی بود. در تاریخ ۲۴ تیر سال ۱۳۳۷ با پوران شریعت‌رضوی همکلاسیش ازدواج کرد. حاصل این ازدواج  چهار فرزند به نامهای احسان ،سوسن ،سارا  و مونا  می باشد.
شریعتی تحصیلات دانشگاهی خود را در مشهد گذراند و تحصیلات عالی خود را در مقطع دکتری در سال ۱۳۴۱ در فرانسه و در رشته ادبیات ادامه داد. در سال ۱۳۴۳ به ایران بازگشت و در مرز دستگیر شد. حکم دستگیری وی متعلق به ۲ سال پیش یعنی در هنگام خروج از ایران که به همان دلیل معلق مانده بود و در عین حال لازم‌الاجرا بود. بعد از بازداشت به زندان قزل‌قلعه در تهران منتقل شد. اوائل شهریور همان سال بعد از آزادی به مشهد برگشت.
او تحت تاثیر سنتهای خانواده‌اش، بویژه افکار نوگرایانه پدرش محمدتقی شریعتی، قرار گرفت. پدربزرگش آخوند حکیم و عموی پدرش عادل نیشابوری از دانشمندان فقه، فلسفه و ادب به‌شمار می‌آمدند. پدرش «کانون نشر حقایق اسلامی» مشهد را بنیان نهاد و از مبتکرین و آغازگران جنبش نوین اسلامی به‌حساب می‌آید.

شریعتی از پیرامون به مرکز مبارزه وارد شد و به شاخه مشهد نهضت مقاومت ملی به رهبری سید محمود طالقانی، مهندس مهدی بازرگان و یدالله سحابی پیوست. علی شریعتی یکی از سخنگویان و فعالان آتشین این نهضت علیه سلطه و استثمار غرب در ایران بود. فعالیتهای بیدارگرانه‌اش باعث دستگیری او در سال ۱۳۳۶ و انتقال فوری‌اش به زندان قزل‌قلعه در تهران به مدت هشت ماه شد.

پس از قبول شدن در بورس تحصیلی، علی شریعتی برای مدتی دست از فعالیتهای سیاسی کشید و برای ادامه تحصیلات عالیه به فرانسه رفت. او از این دوران برای مطالعه جدی و نیز فعالیت علنی سیاسی در راه احقاق حقوق بشر و آزادی دموکراتیک در ایران، بهره‌برداری خوبی کرد. وی اندکی پس از رسیدن به پاریس به گروه فعالان ایرانی نظیر ابراهیم یزدی، ابوالحسن بنی‌صدر، صادق قطب‌زاده و مصطفی چمران پیوست و در سال ۱۳۳۸ سازمانی بنام «نهضت آزادی ایران» (بخش خارج از کشور) بنیان گذاشته شد. حدود دو سال بعد شریعتی دو جبهه تحت نامهای جبهه ملی ایران در آمریکا و جبهه ملی ایران در اروپا را تأسیس کرد. در جریان کنگرة جبهه ملی در ویس‌بادن (جمهوری آلمان فدرال) در اوت ۱۹۶۲، شریعتی با توجه به قدرت فکری‌ و قلمی‌اش، بعنوان سردبیر روزنامه فارسی‌زبان جدیدالانتشار ایرانی در اروپا یعنی «ایران آزاد» انتخاب شد. اولین شماره این نشریه در ۱۵ نوامبر ۱۹۶۲ منتشر گردید. این نشریه دیدگاه‌های روشنفکران ایرانی خارج و نیز واقعیتهای مبارزات مردم ایران را منعکس می‌کرد.

شریعتی نهایتا به‌دلیل دستگیری پدرش، در تیرماه ۱۳۵۲ خود را تسلیم کرد و زندانی شد.

دکتر شریعتی می گوید: چه قدر ایمان خوب است! چه بد می کنند که می کوشند تا انسان را از ایمان محروم کنند چه ستم کار مردمی هستند این به ظاهر دوستان بشر ! دروغ می گویند ، دروغ ، نمی فهمند و نمی خواهند ، نمی توانند بخواهند. اگر ایمان نباشد زندگی تکیه گاهش چه باشد؟ اگر عشق نباشد زندگی را چه آتشی گرم کند ؟ اگر نیایش نباشد زندگی را به چه کار شایسته ای صرف توان کرد ؟ اگر انتظار مسیحی ، امام قائمی ، موعودی در دل نباشد ماندن برای چیست ؟ اگر میعادی نباشد رفتن چرا؟ اگر دیداری نباشد دیدن چه سود؟ و اگر بهشت نباشد صبر و تحمل زندگی دوزخ چرا؟ اگر ساحل آن رود مقدس نباشد بردباری در عطش از بهر چه؟ و من در شگفتم که آنها که می خواهند معبود را از هستی برگیرند چگونه از انسان انتظار دارند تا در خلأ دم زند؟

دکترشریعتی از آبان ماه ۱۳۵۱ تا تیر ماه ۱۳۵۲ به زندگی مخفی خود روی آورد. ساواک به دنبال او بود و از تعطیلی حسینیه ارشاد به بعد، متن سخنرانی‌های شریعتی با اسم مستعار به چاپ می‌رسید. در تیر ماه ۱۳۵۲، علی شریعتی در نیمه شب به خانه‌اش مراجعه کرد و دو روز بعد به شهربانی مراجعه کرد و خودش را معرفی کرد. بعد از آن روز به مدت ۱۸ ماه به انفرادی رفت.
شریعتی یکی از متفکران مسلمان بود و در عین حال، رویکردی نقادانه نسبت به برخی از باورهای مذهبی داشت. او به‌طور خاص، تشیع صفوی را مظهر سنت مسخ شده می‌داند و آن را توام با اسارت‌پذیری، خرافه، تقلید و جبر گرایی معرفی می‌کرد. وی همچنین از نگاه سطحی به مدرنیته نیز انتقاد می‌کرد و معتقد بود که راه پیشرفت و ترقی ملت‌های شرقی، متفاوت از راهی است که غرب پیموده‌است. البته استفاده آگاهانه از تجربیات مدرنیته در غرب، مورد پذیرش شریعتی قرار داشت.
وی در ۲۹ خرداد ۱۳۵۶ در حالیکه سه هفته از سفرش به انگلستان می‌گذشت، در ساوتهمپتون از دنیا رفت. دلیل رسمی مرگ وی حمله قلبی اعلام شد.دکتر شریعتی وصیت کرده بود که وی را در حسینیهٔ ارشاد دفن کنند، ولی در قبرستانی کنار آرامگاه حضرت زینب(س) خواهر امام حسین بن علی(ع) در شهر دمشق به خاک سپرده شد.
از دکتر علی شریعتی بیش از 100 اثر مکتوب به جا مانده است که توسط بنیاد ها و موسسات متفاوت به چاپ رسیده اند. اما دست رسی به همه این آثار امری بسیار دشوار است.
همچنین از دکتر شریعتی  سخنرانی های بسیار زیادی به صورت صوتی وجود دارد.
کتابهای منتشر شده بوسیله بنیاد فرهنگی دکتر علی شریعتی
1-با مخاطب‌های آشنا
2-خودسازی انقلابی
3-ابوذر
4-بازگشت
5-ما و اقبال
6-تحلیلی از مناسک حج
7-شیعه
8-نیایش
9-تشیع علوی و تشیع صفوی
10-جهت‌گیری طبقاتی در اسلام
11-تاریخ تمدن جلد1
12-تاریخ تمدن جلد2
13-هبوط در کویر
14-تاریخ و شناخت ادیان جلد 1
15-تاریخ و شناخت ادیان جلد 2
16-اسلام‌شناسی1 درس‌های حسینه‌ی ارشاد
17-اسلام‌شناسی2 درس‌های حسینه‌ی ارشاد
18-اسلام‌شناسی3 درس‌های حسینه‌ی ارشاد
19-حسین وارث آدم
20-چه باید کرد؟
21-زن
22-مذهب، علیه مذهب
23-جهان‌بینی و ایدئولوژی
24-انسان
25-انسان بی‌خود
26-علی
27-بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی
28-روش شناخت اسلام
29-میعاد با ابراهیم
30-اسلام‌شناسی
31-ویژگی‌های قرون جدید
32-هنر
33-گفتگوهای تنهایی (دو جلد)
34-نامه‌ها
35-آثار گونه‌گون (دو جلد)
36-آثار جوانی (دو جلد)
کتابهای منتشره بوسیله مؤسسه حسینیه ارشاد
1-درس تاریخ ادیان (از درس ۱ تا درس ۱۴)
۲- درس اسلام‌شناسی (۱ و ۲)
۳- درس اسلام‌شناسی (۳ و ۴)
۴- درس اسلام‌شناسی (۵ و ۶)
۵- درس اسلام‌شناسی (۷)
۶- درس اسلام‌شناسی (۸ و ۹)
۷- درس اسلام‌شناسی (۱۰)
۸- درس اسلام‌شناسی (۱۱)
۹- از کجا آغاز کنیم؟
۱۰- فاطمه، فاطمه است
۱۱- چه باید کرد؟
۱۲- شهادت
۱۳- آری، اینچنین بود برادر
۱۴- تشیع علوی و تشیع صفوی (چاپ اول)
۱۵- تشیع علوی و تشیع صفوی (چاپ دوم)
۱۶- روش شناخت اسلام
۱۷- امت و امامت
۱۸- یکبار دیگر ابوذر (مقدمه نمایشنامه ابوذر)
۱۹- نقش انقلابی یاد و یادآوران
۲۰- حسین وارث آدم
۲۱- مسئولیت شیعه بودن
۲۲- فلسفه نیایش
۲۳- انتظار مذهب اعتراض
۲۴- یک، جلوش تا بی‌نهایت صفرها
۲۵- پدر، مادر، ما متهمیم
۲۶- علی، مکتب، وحدت و عدالت.
۲۷- کنگره بزرگداشت اقبال
۲۸- میزگرد پاسخ بسئولات و انتقادات (۲ جلد)
۲۹- فرهنگ و ایدئولوژی
۳۰- حج
۳۱- تشیع سرخ (مقدمه‌ای بر نمایش سربداران)
۳۲- سیمای محمد
۳۳- قاسطین، مارقین، ناکثین
۳۴- فرهنگ و ایدئولوژی
سخنرانی های دکتر شریعتی در دانشگاهها که بصورت نوار، کتاب یا پلی‌کپی
1-از کجا آغاز کنیم؟ (دانشگاه آریامهر)
۲- ماشین در اسارت ماشینیسم (دانشکده پلی‌تکنیک)
۳- جامعه‌شناسی شرک (دانشکده ادبیات تهران)
۴- انقلاب در ارزشها (دانشکده ادبیات تهران)
۵- ریشه‌های اقتصادی – طبقاتی رنسانس (مدرسه عالی بازرگانی)
۶- متدلوژی علم (مدرسه عالی بازرگانی)
۷- علم یا استولاستیک جدید (دانشکده پزشکی تهران)
۸- انسان و تاریخ (دانشکده فنی تهران)
۹- چهار زندان انسان (مدرسه عالی علوم تربیتی)
۱۰- اگزیستانسیالیسم (دانشکده ملی)
۱۱- علل انحطاط مذاهب (دانشگاه ملی)
۱۲- استانداردهای ثابت در تعلیم و تربیت (دانشسرایعالی سپاه بهداشت)
۱۳- استحمار (مدرسه عالی دختران – ۲ سخنرانی)
۱۴- انتظار مذهب اعتراض (گفتگوی با دانشجویان دانشکده نفت آبادان)
۱۵- استخراج و تصفیه منابع فرهنگی (دانشکده نفت)
۱۶- جهان‌بینی (دانشکده نفت آبادان)
۱۷- مخروط فرهنگ‌شناسی (دانشکده نفت آبادان)
۱۸- فرهنگ و ایدئولوژی (دانشسرایعالی تهران)
۱۹- ایمان در علم (دانشگاه مشهد – تالار رازی)
۲۰- میعاد با ابراهیم (دانشگاه مشهد – تالار رازی)
۲۱- هنر در انتظار موعود (دانشگاه مشهد – تالار رازی)
۲۲- سخنرانی در انجمن کتاب دانشگاه مشهد تحت عنوان: کتاب
۲۳- انسان دیروز و انسان امروز (دانشگاه مشهد – دانشکده علوم)
۲۴- بازگشت به خویشتن (دانشگاه جندیشاپور – اهواز)
۲۵- نیازهای انسان امروز (دانشگاه جندیشاپور – اهواز)
۲۶- انسان بی‌خود (دانشکده ادبیات – دانشگاه تهران)
۲۷- روح جدید علم (دانشگاه صنعتی آریامهر)
۲۸- خدا در خانه یک کنیز (فلسفه حج) دانشگاه مشهد
۲۹- اومانیسم در قصد خلقت آدم (انتروپولوژی فلسفی دانشکده نفت آبادان)
۳۰- چهار زندان انسان (دانشکده نفت آبادان)
۳۱- ایدئولوژی (دانشکده نفت آبادان)
۳۲- رسالت روشنفکر برای ساختن جامعه (دانشکده نفت)
۳۳- تأمل در خویش
دروس دکتر شریعتی در دانشگاه مشهد از سال ۴۵ – ۵۰
1-تاریخ اسلام (سال ۷-۱۳۴۶ دانشکده ادبیات)
۲- درسهای تاریخ ادیان (سه دور – دانشکده ادبیات)
۳- درس تاریخ تمدن (چهار دوره شامل، جهان‌بینی و محیط نگاه زرد کنفرانس خام خاکپور – دیالک تیک)
۴- تاریخ قرون جدید (سه سال تدریس‌شده در سه جلد)
۵- قرون جدید (یک جلد بوسیله دانشجویان از نوار پیاده‌شده)
۶- «جهان در آستانه بعثت» فصل اول ایران (درس‌های دانشکده ادبیات در فصول مختلف
۷- سیانتیسم (علم‌پرستی) و پیدایش طبقه روشنفکر «قرون جدید» از رنسانس تا ۱۹۶۴
۸- رنسانس و تاریخ اروپا از پایان قرون وسطی تا ۱۶۶۰ (سال سوم رشته تاریخ ۶-۱۳۴۵)
۹- درس «فلسفه و معارف اسلامی»
۱۰- جامعه‌شناسی مکتب و آثار آلبرکامو بعنوان شاگرد لوکوس (دانشکده ادبیات)
۱۱- انسان در تمدن جدید (درسهای تاریخ تمدن – ادبیات)
۱۲- مکتب‌ها و نظرهای گوناگون در باب تاریخ (پلی‌کپی سال ۴۶ درس فلسفه تاریخ – دانشکده ادبیات)
۱۳- دین و سرگذشتش (جلد دوم تاریخ ادیان – ادبیات)
۱۴- پس از پیغمبر (پلی‌کپی – ادبیات – درس اسلام‌شناسی)
۱۵- فلسفه تاریخ (دانشکده ادبیات – رشته تاریخ – دو دوره)
۱۶- تاریخ کشورهای مجاور (روسیه – عراق – ترکیه – پاکستان و دانشکده ادبیات – یکسال)
توضیح: درس پاکستان کنفرانس آقای منشی‌زاده است که بوسیله دکتر تصحیح شده است و کامل و بنام منشی‌زاده چاپ شده.
۱۷- تاریخ عقاید سیاسی و اقتصادی (سال ۴۵/۴۶ – دانشکده ادبیات سال چهارم)
۱۸- تاریخ ایران پس از اسلام (دانشکده ادبیات یکسال)
۱۹- تاریخ علم (دانشکده علوم)
۲۰- پیروزی پس از شکست
کتابهایی که بوسیله دکتر شریعتی نوشته و چاپ و منتشر شده است
1-تاریخچه تکامل فلسفه (جزوه اول مکتب واسطه)
(ناشر کانون نشر حقایق اسلامی – مشهد ۱۳۲۴)
۲- مکتب رابطه (مجموعه جزوات)
(ناشر کانون نشر حقایق اسلامی – مشهد ۱۳۳۴)
۳- خراسان (سازمان جلب سیاحان – ۱۳۴۵)
۴- اسلام‌شناسی (شرکت انتشار)
۵- کویر (شرکت انتشار)
۶- انسان و اسلام (مجموعه کنفرانسها در دانشکده نفت آبادان – ناشر شرکت انتشار)
۷- بازگشت به خویشتن
۸- توحید، فلسفه اخلاق
اسامی ترجمه‌های خطی یا چاپ‌شده که بوسیله دکتر شریعتی ترجمه شده است:
۱- نمونه‌های عالی اخلاقی در اسلام است نه در بحمدون (ترجمه از کاشف‌الغطاء – چاپ دوم تبریز ۱۳۳۴ چاپ اول کانون نشر حقایق اسلامی مشهد).
۲- بیان‌الادیان (متن کامل همراه با باب پنجم تصحیح انتقادی)
۳- در نقد ادب (نوشته دکتر مندور)
۴- نیایش (دکتر الکسیس کارل)
۵- ابوذر غفاری (عبدالحمید جوده‌السحار)
۶- سلمان پاک (پرفسور ماسینیون)
۷- ادبیات چیست (ژان‌پل سارتر)
۸- نفرین‌شدگان زمین (مغضومین زمین) (نوشته فرانتزفانون)
۹- سال پنجم انقلاب الخزایری (فرانتزفانون)
۱۰- منحنی زندگی حلاج (پروفسور ماسینیون)
نوشته خطی دکتر شریعتی:
۱- رنج بودن! (قصه خلقت انسان)
(بوسیله ناشری بنام زهدائی در مشهد چاپ شده)
۲- کامپیوتر
۳- خداحافظ شهر شهادت
۴- توتم‌پرستی
۵- سر سید احمد خان
۶- یک‌ماه پابه‌پای پیغمبر
۷- زیربنای توحید
۸- رساله تحقیقی برای وزارت علوم (مکتب)
۹- انقلاب شیعی سربداریه
۱۰- مقاله‌ای درباره دلایل کشف آمریکا بوسیله مسلمانان اشبیلیه
نام مقاله: آیا مسلمانان پیش از کریستف کلمب آمریکا را کشف کرده‌اند؟ (مجله فرهنگ ۱۳۳۶)
نوشته‌ها و ترجمه‌های پراکنده که بصورت پلی‌کپی جمع‌اوردی شده است:
۱- هنر در انتظار موعود (کنفرانس دانشگاه مشهد)
۲- ترجمه شعر چیست سارتر (قسمتی از ادبیات چیست؟)
۳- مذهب علیه مذهب
۴- علم و اسکولاستیک جدید (کنفرانس دانشکده پزشکی تهران)
۵- تاریخ ادیان (نشریه پلی‌تکنیک)
۶- چگونه باید امروز زن روز بودن (دست‌نویس)
۷- الیناسیون
۸- مبانی مسئولیت در انسان
مقدمه بر کتب و مقاله‌ها
۱- مقدمه بر کتاب حجربن‌عدی (حسن اکبری)
۲- مقاله مناسک (گاهنامه آنزمان، اینزمان)
۳- انسان بی‌خود (کتاب انسان و جهان چاپ شرکت انتشار)
۴- مقاله از هجرت تا وفات (کتاب محمد خاتم پیامبران – جلد اول – چاپ ارشاد)
مقالات در روزنامه‌ها و مجلات داخل کشور:
۱- سنگی از فلاخن دوست (مجله فردوسی سال ۴۹ – ۹ شهریور – شماره ۹۷۷)
۲- درباره صهیونیسم (۲۶/۹/۵۲)
(در پاسخ مقاله ضدصهیونیسم و ضدامپریالیسم در شرق نوشته داریوش آشوری – مجله فردوسی ۲۰ تیرماه ۴۶)
۳- شعر چیست سارتر (قسمتی از ادبیات چیست؟ روزنامه هیرمند – شماره ۲ – ۱۳۴۶ – مشهد)
۴- شماره ششم مجله فرهنگ (خراسان ۱۳۳۷) (مقاله من فکر می‌کنم پس هستم...)
۵- ترجمه بدبینی و خوشبختی (مجله آستان قدس سال ۴۰ به‌همراه نامه‌ای به محمدتقی شریعتی)
۶- مقاله تاین‌بی و تاریخ (سال ۱۳۳۶ – روزنامه خراسان) مشهد.
۷- مجله پیام – نشریه دانشجویان دانشکده نفت آبادان (مصاحبه‌ای درباره الجزایر).
کتابهای غیر فارسی دکتر شریعتی:
۱- (چاپ عکس پاریس)
۲- (گفتگوی علمی باگیور در زندان سیته پاریس چاپ ۱۹۶۵ توگو)
۳- (ترجمه نسخه خطی «فضائل بلخ» پاریس ۱۹۶۲)
۴- (ژان‌پل سارتر – پاریس شماره اول – دوره آدم – نامه پارسی)
۵- «کنفرانسهای دکتر شریعتی و آقای cande در کلیسای ژوزیثت‌های پاریس با مقدمه پدر ستیف p.setif مسئول مؤسسه تحقیقات آزاد بین‌الملل و بین‌المذاهب کلیسای مزبور».
۶- سیمای محمد
۷- (مقدمه بر کتاب «سرور جهشها» محمدرضا حکیمی چاپ شرکت انتشار)

و در پایان دو شعر زیبا و جاودانه از از مرحوم شریعتی.

 نیایش
خدایا ،
آتش مقدس « شک » را
آن چنان در من بیفروز
تا همه « یقین » هایی را که در من نقش کرده اند ، بسوزد.
و آن گاه از پس توده ی این خاکستر ،
لبخند مهراوه بر لب های یقینی ،
شسته از هر غبار طلوع کند.
خدایا ،
به هرکه دوست می داری بیاموز
که عشق از زندگی کردن بهتر است .
و به هر که دوست تر می داری ، بچشان
که دوست داشتن از عشق برتر !
خدایا ،
به من زیستنی عطا کن ،
که در لحظه مرگ ،
بر بی ثمری لحظه ای که برای زیستن گذشته است ،
حسرت نخورم .
و مردنی عطا کن ،
که بر بیهودگی اش ، سوگوار نباشم .
بگذار تا آن را من ، خود انتخاب کنم ،
اما آن چنان که تو دوست داری .
« چگونه زیستن » را تو به من بیاموز ،
« چگونه مردن » را خود خواهم آموخت !

سوتک
نمی دانم پس از مرگم چه خواهد شد ؟
نمی خواهم بدانم کوزه گر از خاک اندامم
چه خواهد ساخت ؟
ولی بسیار مشتاقم ،
که از خاک گلویم سوتکی سازد.
گلویم سوتکی باشد به دست کودکی گستاخ و بازیگوش
و او یکریز و پی در پی ،
دَم گرم خوشش را بر گلویم سخت بفشارد ،
و خواب خفتگان خفته را آشفته تر سازد .
بدین سان بشکند در من ،
سکوت مرگ بارم را.

 

خدایش بیامرزد.

 

منابع:

وبلاگ دکتر شریعتی

وبسایت رسمی دکتر شریعتی

دانشنامه ویکی پدیا

/ 2 نظر / 20 بازدید
فرید (کاغذ و قلم)

سلام مرسی از این وبلاگ عالیتون و تبریک همون جای که میخاستم با اجازتون من این مطلب بر میدارم و با ذکر منبع در وبلاگم قرار میدم و لینکتونم میکنم مرسی بازم

غریب

دکترشریعتی خودوصیت کرده بودکه درسوریه درکنارحضرت زینب دفن شود.نه درحسینیه ارشاد.