نقد و معرفی کتاب:گزارش یک آدم ربایی

بی گمان هر کس که با سینما و ادبیات آمریکای جنوبی آشنایی داشته باشد نام پابلو اسکوبار، آدمکش و تبهکار نام دار کلمبیایی را شنیده است. کسی که بخش مهمی از تاریخ کلمبیا و حتی با کمی اغراق قاره ی آمریکا را تحت اثر نام خود قرار داده است.

امّا در کتاب "گزارش یک آدم ربایی"  اثر گابریل گارسیا مارکز به نحوی دیگر به این تبهکار صاحب نام که برای خود امپراتوری عظیمی ساخته است پرداخته می شود.

در زمان روایت کتاب کلمبیا در شرایطی بحرانی به سر می برد. اوضاع وخیم سیاسی، نا به سامانی امنیتی در جامعه و از همه برجسته تر بی لیاقتی و ضعف مجریان دولتی و خودسری دستگاههای مختلف از ویژگی های دوران در حال روایت است.

داستان از جایی شروع می شود که قانونی مبنی بر تسلیم کردن تبهکاران بین المللی در آستانه اجرا قرار می گیرد. که این موضوع برای اسکوبار که برای برقرای صلح در کشورش تصمیم به تسلیم شدن دارد ناخوشایند می نماید. پس با اقدام به آدم ربایی های گسترده در سطح کشور سعی می کند تا دولت را به پذیرش شرایطش مجاب کند.

این ماجرا کشور را با بحران تازه و پیچیده ای روبه رو می کند. اسکوبار برای تسلیم شرایط ویژه ای دارد که دولت از پذیرفتن آنها سر باز می زند . پس اسکوبار شروع به تهدید و کشتن گروگانها می کند. از طرفی دیگر جامعه و خانواده ی گروگانها به دولت فشار می آورند.

در نهایت شرایط اسکوبار با وساطت یک کشیش بزرگ و مورد احترام دو طرف پذیرفته می شودو اسکوبار به زندان امنی منتقل می شود.

یکی از صحنه های زیبا ی کتاب که مارکز آن را به زیبایی به تصویر کشیده است، لحظه ای ست که اسکوبار در مقابل رئیس دادگستری در بدو ورود به زندان گلوله های اسلحهی خود را به زمین می ریزد و می گوید: «به خاطر صلح در کلمبیا...»

اسکوبار از این لحظه به بعد رنگ سیاه از چهره می زداید و چهره ای دیگر می یابد و خواننده را به فکر فرو می برد که آیا به راستی اسکوبار شخصیت سیاه داستان است؟

فارغ از پاسخ دادن به این پرسش، دولت پس از مدتی به عهد خود خیانت می کند و اسکوبار با آگاه شدن از این موضوع اقدام به فرار می ند و پس از چند سال تواری، در نهایت کشته می شود.

یکی از دلایلی که برآنم داشت تا اقدام به خواندن این کتاب کردم این بود که مهندس موسوی با زبانی کنایی به این امر اشاره داشتند.

در فصل های ابتدایی آن کمی با سردرگمی به دنبال بندهایی که شرایط فعلی کشور را به موضوع و داستان کتاب ربط می دهند بودم و در میانه های راه، دریچه های یافتن این موضوع کم کم خود را نمایان و انتهای داستان به اوج خود می رسد.

به طور کلی این بند های ارتباطی را می توان به سه گروه عمده تقسیم بندی کرد:

اول - اولین و عمده ترین موضوع آشفتگی در دستگاه سیاسی کشور که مردم در آن اصلی ترین محور تحمل فشار و این رقابت های ناسالم سیاسی هستند.

دوم – عدم فرمانبرداری دستگاه و گروه های نظامی کشور از مرجعی قانونی و مشخص، و اقدام های خود سرانه و خوش خدمت هایی که به اصطلاح به جای کلاه، سر را ارمغان می آورند.

سوم – و بند آخر که کمی با حدس و گمان همراه و در حاله ای از هوش بالای مهندس موسوی پنهان است ،موضوع گستردن دام پیش پای شخصی قدرتمند- چه از لحاظ سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی  – و کشاندن   او به گود مبارزه ای از پیش طراحی شده و در نتیجهی این بازی دولت به یک پیروزی دست می یابد که در حالت عادی رسیدن به آن نزدیک به محال بوده است.

در هر حال موضوع سوم به قدرت تحلیل زیادی نیاز دارد که قلم حقیرم از این مطلب بی نصیب است.

در پایان توصیه می کنم که در صورت امکان ترجمه ای بهتر از ترجمه ای که انتشارات نشر علم به چاپ رسانده است را برای مطالعه انتخاب نمایید.    

 

 

/ 2 نظر / 15 بازدید
الهه

همونطور كه قبلا گفتم به دليل عدم علاقه به نحوه نگارش ماركز و مشغله ها، متاسفانه نتونستم كتاب را به انتها برسونم. شايد تعطيلات در پيش عيد اين فرصت رو فراهم كنه. در هر صورت نظرم رو درباره ي اين نوشته بيان مي كنم البته همراه با جسارت: با وجود سبك نوشتاري گزارش گونه و عدم پرداخت عاطفي و هيجاني به داستان، گاهي با خوندن لحظات اسارت به فكر فرو مي رفتم و بغض راه گلوم رو مي گرفت، لحظه هاي سختي كه از جانب نه قهرمانان كه شخصيت هاي اصلي داستان بيان شده بود. به اين خاطر قهرمان خطاب نمي كنم كه بر حسب بد روزگار و حادثه مورد هدف آدم ربايي قرار گرفته بودند و قابل قياس با مهندس موسوي و همسر بزرگوارشون كه با سربلندي، آزادي به ظاهر دربند رو انتخاب كردند، نيستند. در كنار مواردي كه ذكر كرديد و شخصا به اونها بي توجه بودم، شرايط رواني اسيرها و روزهاي سخت اسارت، توهين ها، تحقير ها ، تنهايي ها، بي خبري ها، دلهره ها و دلشوره هاي ربوده شده ها رو هم اضافه مي كنم و بالاتر از همه ي اينها اضطراب ناشي از نامعلوم بودن مدت و زمان اين اسارت كه به نظرم مسئله اي طاقت فرساست و خارج از تحمل... قسمتي از نوشته ي ويكتور فرانكل از روزهايي كه در اردوگ

محسن تیموری

با سلام بیست و پنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران شبستان - سالن 1 راهرو 2 غرفه 25 نشر آموت كتابهاي: كليد اسرار زندگي ( چاپ دوم ) و از زبان بزرگان ( سخنان كوتاه از مردان بزرگ ) گردآوري محسن تيموري